O Jay Friedman, κορυφαίος τρομπόνιστας στην Chicago Symphony Orchestra μιλάει για το legato. 

Scroll down for the original article in english


Μια από τις πιο βασικές προϋποθέσεις για ένα τέλειο legato στο τρομπόνι είναι ο τρόπος με τον οποίο συνδέουμε την μια νότα με την άλλη. Ακούγεται πολύ σημαντικό, σωστά ; Βλέπω όμως πολύ λίγους ανθρώπους να προσέχουν το τι γίνεται μεταξύ των νοτών.

Συγκεντρώνονται στην προηγούμενη νότα και στην νότα που θέλουν να καταλήξουν και δεν έχουν ιδέα για το πως έφτασαν εκεί. Σε πολλούς έχει διδαχθεί να κινούν τον σωλήνα τους όσο πιο γρήγορα μπορούν για να αποφύγουν το glissando. Πιστεύω κάποιος, αρχικά, βρήκε ένα βιβλίο «Legato για αρχάριους» και μετά ο κόσμος του τρομπονιού υιοθέτησε σαν προκαθορισμένο αυτό τον τρόπο προσέγγισης του legato.
Πόσες φορές έχετε ακούσει την φράση «Το τρομπόνι είναι το κοντινότερο στην ανθρώπινη φωνή όργανο» και μετά τους ακούτε να παίζουν κάθε legato σαν να χτυπάνε με το τρυπάνι τον τοίχο.
Κανένας δεν τραγουδάει με αυτόν τον τρόπο !

Όπως έχω γράψει και παλιότερα για το πως να παράγεις ένα «σαν φωνή» legato, πάντα να παίζεται η νότα που θέλουμε να καταλήξουμε λίγο πριν φτάσει ο σωλήνας σε αυτή την θέση. Αυτό εξασφαλίζει την ίδια ποσότητα legato και στις δύο νότες της αλλαγής, μια κρίσιμη προϋπόθεση για μια «σαν φωνή» legato αλλαγή νοτών.
Αυτό το σκεπτικό, είτε το πιστεύεις είτε όχι, βοηθάει και στις νότες με άρθρωση γιατί ο αέρας φτάνει στην καινούργια θέση πριν τον σωλήνα και έτσι το μόνο κενό που υπάρχει στον ήχο είναι όταν αντικειμενικά αρθρώνεις την νότα.

Πιστεύω σε αυτό το σημείο ο κ.Friedman θέλει να δώσει έμφαση στο γεγονός ότι οι περισσότεροι παίζουν την νότα που θέλουν να καταλήξουμε την ίδια στιγμή που φτάνουν με τον σωλήνα τους με αποτέλεσμα να ακουγεται σαν να «πετάγεται» η νότα μέσα από το όργανο χωρίς φυσικά να ακουγεται legato. Το να σκέφτεσαι ότι αλλάζεις την νότα που θες να καταλήξεις πριν φτάσεις θα βοηθήσει στο «σαν φωνή» legato.

Μια άλλη πτυχή που παραβλέπεται στο legato παίξιμο είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η κίνηση του σωλήνα από την μια νότα στην άλλη. Οι περισσότεροι επιταχύνουν τον σωλήνα μεταξύ των νοτών. Αυτό το κάνει πολύ δύσκολο για τον αέρα και τον ήχο να διατηρηθούν και ως εκ τούτου προκαλεί ένα κενό στον ήχο, καταστρέφοντας το legato.

Ο τρόπος για να έχεις όσο το δυνατόν καλύτερο legato είναι να κουνάς τον σωλήνα στην ίδια ταχύτητα σε όλη την διαδρομή κατά την διάρκεια αλλαγής θέσης. Αυτό θα σου επιτρέψει να έχεις έναν γεμάτο ήχο κατά την διάρκεια της αλλαγής και ο αέρας και ήχος δεν θα χωριστούν/διασπαστούν από την κίνηση του σωλήνα. Κάποιος μπορεί να πιστεύει ότι υποστηρίζω την αργή κίνηση του σωλήνα· τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο πέρα από την αλήθεια ! Αυτό που υποστηρίζω είναι μια ομαλή κίνηση του σωλήνα που επιτρέπει στην ροή του αέρα να κινείτε χωρίς να ακουγεται καμία διακοπή στον ήχο. Χρησιμοποιώ διαφορετικές ταχύτητες του σωλήνα ανάλογα με την μουσική.

Δεν θα ήθελα να συνδέσω με τον ίδιο τρόπο ένα δυνατό (fortissimo) ορχηστρικό απόσπασμα με μια μελωδική άσκηση του Bordogni ή μια Sarabande του Bach.
Και στις δυο περιπτώσεις είναι η ίδια σύνδεση που η διαφορά βρίσκεται στην ταχύτητα με την οποία θα συμβούν.

Θέλω να κινώ έναν γεμάτο ήχο πάνω-κάτω με τον σωλήνα και αυτό σημαίνει ότι ποτέ δεν θα τινάξω τον σωλήνα και ποτέ δεν θα αφήσω να σταματήσει ο αέρας ανάμεσα, κατά την διάρκεια της κίνησης. Όπως είπα και πριν η προσοχή μου είναι στην σύνδεση μεταξύ νοτών. Αυτό μου διασφαλίζει ότι ο ήχος σε κάθε νότα θα έχει την μεγαλύτερη απήχηση και κατ’ ουσίαν θα μηδενίσει τα κενά.

Πως να έχεις κενά ; Τίναξε τον σωλήνα από θέση σε θέση, άφησε τον αέρα να σταματήσει μεταξύ νοτών και χρησιμοποίησε το σώμα σου να βγει η επόμενη νότα.
Υποστηρίζω το αντίθετο από όλα αυτά !

Jay Friedman
Jay Friedman © Todd Rosenberg Photography
CSO low brass
Jay Friedman and the rest of CSO low brass © Todd Rosenberg Photography

Το παραπάνω άρθρο είναι μετάφραση με την άδεια του κ.Friedman από το αυθεντικό το οποίο βρίσκεται στα αγγλικά εδώ : Living in the cracks
Website : Jay Friedman


The original article from the website of Jay Friedman

One of the most important aspects of a great legato on trombone is the way in which we get from one note to another. Sounds pretty important, right? Yet I see very few people pay attention to what happens in-between notes. They concentrate on the preceding note and the arrival note and have no idea how they got there. Many people have been taught to move the slide as fast as possible to avoid a glissando. I think someone originally got a copy of the book “Legato for Dummies,” and the trombone world has adopted that as our default system of approaching legato. How many times have we heard the phrase, “the trombone is the closest instrument to the human voice,’ and then listen to them nail every slur to the wall with a jack hammer. NOBODY SINGS LIKE THAT!!

As I’ve written about before on how to produce a vocal-like legato, is always to play the arrival note before the slide gets to that position. This makes sure that there is an even amount of legato on either side of the note change, a crucial aspect of a vocal-type change of notes. This concept believe it or not works as well for articulated passages too because it makes sure the air gets to the position change before the slide, so that the only break in sound is the actual articulation itself.

One of the most overlooked aspects of legato playing is the type of movement of the slide between notes. Most people accelerate the slide between slurred notes. This makes if very difficult for the air and sound to keep up with the slide movement thereby causing a gap in resonance, spoiling the legato. The way to get the best legato possible is to move the slide at the same speed all the way through a position shift. This will allow a full sound to flow through a slur and the air and sound will not get disconnected from the slide.

One would think I am advocating a slower slide movement; nothing could be further from the truth! What I am advocating is a smoother slide movement that allows the airstream to move with the slide so no interruption of resonance is heard. I use different speeds of legato to fit different types of music. I wouldn’t want the same type of slur for a loud excerpt that I would use on a Rochut or a Bach sarabande. Those two slurs would be exactly the same in every way except the speed at which they occur. I want to move a full sound down or up the slide and this means I never flick the slide and drop the air in-between. As I’ve said before my attention is on the connections between notes. This assures that the actual sound on each note will have maximum resonance and will virtually eliminate blanks. How do you get blanks? Flick the slide from position to position, drop the air in-between and “body english” the next note out. I’m advocating the very opposite of that.

Eάν θες να λαμβάνεις ενημερωτικά email με ότι καινούργιο ανεβαίνει στην σελίδα μου κάνε κλικ εδώ και συμπλήρωσε τα στοιχεία σου.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.